Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО) го продолжи рокот за пријавување на обуките за застапници во осигурување и осигурителни брокери до среда 7 септември 2022 година
Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО) го продолжи рокот за пријавување на обуките за застапници во осигурување и осигурителни брокери до среда 7 септември 2022 година. Сите детали можете да ги најдете на следнитe линкoви:
https://aso.mk/s-o-o-p-sh-t-e-
Финансиските регулатори ги претставија „Компетенциите за финансиска писменост“ пред приватниот, граѓанскиот сектор и претставниците на ИНФЕ (ОЕЦД)
Тимовите на финансиските регулаторни тела за подигнување на финансиската писменост, на онлајн средба што се одржа вчера, ги презентираа Компетенциите за финансиска писменост популарно наречениот „финансиски буквар“ пред претставниците на ИНФЕ-ОЕЦД, приватниот и граѓанскиот сектор.
„Финансиски буквар“ всушност е сет од основни компетенции за финансиската едукација коишто ги опфаќаат основните знаења, вештини, ставови, мотивации и однесувања во однос на финансиите што би требало да ги поседуваат лицата во различни фази од животот. Рамката за финансиски компетенции може да ја користат различни организации и институции во земјата (финансиски регулатори, граѓански организации, приватни финансиски институции и други институции и организации) коишто обезбедуваат финансиска едукација на различни возрасни групи од делокругот на нивното работење, или пошироко од областа на личните финансии. Основните компетенции имаат за цел да послужат како основа при изготвувањето едукативни програми за различни возрасни групи од областа на личните финансии од страна на сите вклучени даватели на образовни услуги во рамките на неформалното образование. На овој начин се обезбедува темите да бидат приспособени на возраста, како и да се води сметка за вклучување различни релевантни теми, согласно сè поголемите потреби за финансиска едукација.
Претставници на ИНФЕ-ОЕЦД ја пренесоа нивната експертиза во однос на евалуацијата на едукативните програми за финансиска едукација и евалуацијата на националните стратегии за финансиска едукација на меѓународно ниво. Во овие рамки, се разговараше за значењето на евалуацијата на едукативните програми од страна на давателите на финансиска едукација, како основа за нивно подобрување и приспособување на потребите на населението
Овие средби овозможуваат редовен дијалог помеѓу регулаторите, субјектите од приватниот и граѓанскиот сектор вклучени во активности за финансиска едукација, како и размена на предлози и искуства за зајакнување на финансиската едукација и инклузија во земјата. Се очекува дека во иднина со овие состаноци на Работната група за следење на спроведувањето на Стратегијата за финансиска едукација и финансиска инклузија ќе се поттикнат давателите на финансиска едукација да ги унапредат постојните едукативни програми во неформалното образование, а воедно и дека други компетентни организации ќе се приклучат кон иницијативата за координиран пристап во изведувањето на едукативните активности за финансиска едукација во земјатa.
На вториот состанок на работната група за следење на спроведувањето на Стратегијата за финансиска едукација и финансиска инклузија присуствуваа претставниците за АСО, КХВ, МАПАС, Централната банка, Министерството за финансии, претставници од осигурителниот и банкарскиот сектор како и претставници од граѓанскиот сектор.
Само 3% од жителите на Неготино го осигурале имотот, 30 лозари пријавиле штети од невремето во осигурителните компании
Земјоделско осигурување имаат 180 лозари во општина Неготино, а секој шести од нив пријавил штета од последното невреме со град кој оштети лозови насади. Од силното невреме штети врз имотот пријавиле и 19 осигуреници од таа општина. Вкупно 562 жители на Неготино имаат полиси за осигурување имот и тоа е само 3 отсто од сите жители на таа општина. Со овие 562 полиси се осигурани 7% од становите (домовите) во општина Неготино.
Триесет лозари од регионот на Неготино пријавиле штети до осигурителните компании по силното невреме со град што го зафати овој крај кон средината на август. Полиси за земјоделско осигурување имаат вкупно 180 осигуреници физички лица во општина Неготино, а секој шести од нив пријавил штета врз своите лозови насади, покажуваат официјалните податоци кои Агенцијата за супервизија за осигурување (АСО) ги обезбеди од осигурителните компании.
Три осигурителни компании склучувале договори за земјоделско осигурување со земјоделци, најголем дел лозари, од општина Неготино. За овој период има вкупно 188 земјоделски осигурувања од кои 180 полиси на индивидуални земјоделци, а 8 договори за осигурување склучиле компании од овој крај кои се занимаваат со лозарство и земјоделство.
Истовремено повеќе од 50 лозари кои немаат земјоделско осигурување пријавиле штети до општинската управа со молба државата да им утврди и исплати надомест на дел од штетата што им ја нанело невремето. Оваа пракса, со која државата обештетува пост-фестум и долг период наназад ги демотивира земјоделците да ги осигуруваат своите посеви и плодови, наскоро ќе биде укината. Тоа го предвидува новиот закон што се подготвува со кој земјоделското осигурување ќе стане задолжително и во уредувањето на процесите активно ќе учествува државата во соработка со сите компании за неживотно осигурување.
Штети врз осигуран имот, по силното невреме во Неготино, пријавиле вкупно 19 осигуреници од кои 18 се физички лица и една компанија. За овој период на територија на општина Неготино сите 11 компании за неживотно осигурување имале 734 полиси со кои осигурувале имот. Од нив 562 договори за осигурување имот се на физички лица, а 172 полиси имаат фирми и други правни субјекти со седиште во Неготино.
Споредбата на официјалните податоци од последниот попис на Државниот завод за статистика спроведен лани и бројот на активни полиси покажува дека само 3 отсто од жителите на Општина Неготино го осигурале својот имот.
Споредбата на бројот активни полиси за осигуран имот и бројот на станбени единици во општина Неготино, од последниот попис лани, покажува дека само 7 отсто од становите се осигурани.
Зошто е важно да се осигура имотот, што опфаќа и на што треба да се внимава?
Осигурувањето на имотот е важно бидејќи за мал износ на премија што го плаќа сопственикот на имот на осигурителната компанија добива полиса која го штити од голема загуба која би можела да настане на имотот предизвикана од ризик дефиниран во самата полиса.
Во спротивно, доколку имотот остане неосигурен, претрпените штети предизвикани од овие ризици можат да бидат големи и тешко надоместливи за сопственикот на имотот.
При склучување на полисата за осигурување, треба да внимаваме осигурената сума да биде соодветна на вредноста на имотот. Во случај ако настане штета, осигурителната компанија има обврска да исплати надомест во висина на претрпената штета.
Најчести ризици на кои се изложени земјоделците се временските непогоди, како град, мраз, суша, силен ветар, обилни количини на атмосферски врнежи и слично. Имотот на домаќинствата и правните субјекти најчесто е изложен на ризици од пожари, поплави, земјотреси, удари од гром, луња (многу силен ветар) експлозии, кражби, излевања од водоводна, канализациска и топлинска мрежа и други можни оштетувања на имот.
Сите информации за осигурување имот се содржани во документот со назив Услови за осигурување имот кој секоја компанија за осигурување е должна да му го даде на секој осигуреник.
АСО особено препорачува сите осигуреници, пред да купат полиса за осигурување, со внимание да ги прочитаат Исклучоците од осигурувањето кои дефинираат кои ризици не се покриени и за нив не следува обештетување.
Осигуреници наплатиле 32,9 милиони евра, компаниите исплатиле над 45.000 штети
За прв пат во постоењето на осигурувањето во земјава приматот по број на исплатени штети го превзеде приватното здравствено осигурување. Очигледно дека неговата голема популарност доведе и до негова прекумерна употреба. Поточно 40 % од сите исплатени штети се за медицински трошоци кои ги пријавиле осигуреници кои имаат приватно здравствено осигурување
Компаниите за неживотно осигурување исплатиле над 45.000 штети од кои осигурениците наплатиле 2 милијарди денари (32,9 мил. евра) во првите шест месеци годинава. Во споредба со истиот период минатата година бројот на исплатени штети пораснал за 28 отсто додека нивната вредност во истиот период е повисока за 4 отсто, покажуваат официјалните податоци на Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО).
Над 18.000 штети осигурителните друштва исплатиле на клиенти кои барале обештетување за медицински трошоци покриено со нивното приватно здравствено осигурување.
Годинава, за првпат во историјата на осигурувањето, се случува дури 40 отсто од бројот на сите исплатени штети да бидат за приватно здравствено осигурување. Тој податок е индикатор што јасно укажува на популарноста на овој тип доброволно осигурување, но истовремено и на неговата прекумерна употреба од страна на осигурениците.
Очекувано, најголем износ на средства компаниите исплатиле за штети покриени со осигурување од автомобилска одговорност. Кај оваа задолжителна класа осигурување, која е и најмасовна, осигурителните друштва го превземаат ризикот да ги платат штетите ако нивниот осигуреник е виновен за материјална штета при сообраќајна незгода или несреќа. Сите 11 друштва за неживотно осигурување во првата половина годинава исплатиле 1,12 милијарди денари (18,2 мил.евра) со кои покриле 14.820 оштетни побарувања.
Во овој период за осигурување имот се исплатени 290,4 милиони денари (4,7 мил.евра). При тоа бројот на исплатени штети е намален за 11,5 отсто, а исплатениот износ е речиси идентичен како истиот период лани.
За каско осигурување возила компаниите исплатиле 248,2 милиони денари (4 мил.евра) и тоа е за 11 отсто повеќе од минатата година.
Најголем раст на вредноста на исплатените штети има кај патничкото осигурување. Осигурителните друштва платиле 24,5 милиони денари (398.000 евра) или 2,7 пати повеќе за обештетување штети при патувања на наши државјани надвор од земјава. При тоа бројот на исплатени штети надминал 900 и тоа е за 3 пати повеќе од истиот период во 2021 година.
Во овој период штети исплаќале сите 11 друштва за неживотно осигурување.
Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО) е независно регулаторно тело кое го регулира пазарот за осигурување, врши надзор над работата на осигурителните субјекти, се грижи за заштита на правата на осигурениците и придонесува за финансиска едукација и вклученост на населението.
Осигурителниот пазар порасна 8%, осигуреници вложија 87,7 милиони евра за шест месеци
Најголем раст на продажбата во првото полугодие има кај патничкото
осигурување со кое се осигурале 155.000 лица или речиси 87.000
осигуреници повеќе од истиот период лани. Мало намалување има кај
продажбата на осигурување имот, а продолжува да расте, иако со помал
интензитет, побарувачката за приватно здравствено осигурување
Граѓани и фирми вложиле 5,4 милијарди денари (87,7 мил.евра) во неживотни
осигурувања во првите шест месеци годинава. Во споредба со истиот период
лани вредноста на вложените средства во осигурување е повисока за 8 отсто
односно осигурителниот пазар пораснал за 401 милион денари (6,5 мил.евра),
покажуваат официјалните податоци на Агенцијата за супервизија на осигурување
(АСО).
Бројот на склучени договори за осигурување за првите шест месеци пораснал за
20 отсто. Од почетокот на годината до сега осигуреници склучиле над 761.000
договори за осигурување со осигурителните компании за сите 18 класи на
неживотни осигурувања.
Најголем раст на бројот на продадени полиси за осигурување има кај патничкото
осигурување.
За првите шест месеци се склучени 155.000 договори за патничко осигурување
што е двојно повеќе од истиот период 2021 година.
Овој тип на осигурување овозможува граѓаните, при патување во странство, да го
пренесат ризикот од можни штети врз компаните за осигурување.
Во овој тип осигурување граѓаните во првите шест месеци вложиле 89,9 милиони
денари (1,5 мил.евра).
Очекувано, најголемо учество во вкупните вложувања во осигурување за овој
период има во класата осигурување од автомобилска одговорност (АО). Кај ова
осигурување, кое е задолжително со закон, ризикот го превзема осигурителната
компанија што ви ја продала полисата доколку вашето возило предизвика штета
врз други возила и учесници во сообраќајот.
Склучени се 426.000 договори за осигурување, вклучувајќи ги и зелените карти кои
се обврзувачко осигурување на покритие штети кои може да ги предизвика вашето
возило при патување во странство.
Бројот на продадени полиси со кои се осигурани возила во првите шест месеци
годинава во однос на истиот период лани е зголемен за 8 отсто.
Во осигурување од автомобилска одговорност во овој период се вложени 2,4
милијарди денари (39 мил.евра) или 8 отсто повеќе од лани.
Во осигурувањето имот, најголемата класа на доброволно осигурување во првите
шест месеци осигуреници вложиле 1,3 милијарди денари (21,2 мил.евра),. Тоа е
за 7 отсто помалку од истиот период лани. Речиси 70.000 граѓани, фирми и правни
лица го осигурале нивниот имот во првото полугодие годинава.
Кај најпопуларната класа – приватното здравствено осигурување компаниите и
осигуреници склучиле 13.000 договори и тоа е за 32 отсто повеќе од истиот
период лани.
Осигурениците во овој производ вложиле над 385 милиони денари (6,3 мил.евра)
за првите шест месеци и тоа е за 66 отсто повеќе од истиот период лани.
Паралелно со растот на вложувањата во ова осигурување уште подинамично
растат исплатите на штети за што причина е прекумерното користење на овој
производ од страна на осигурениците и зголемените цени на услугите од
приватните болници. Токму заради тоа некои од осигурителните компании не ја
исклучуваат можноста од рационализација на овој тип осигурување.
Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО) е независно регулаторно тело
кое го регулира пазарот за осигурување, врши надзор над работата на
осигурителните субјекти, се грижи за заштита на правата на осигурениците
и придонесува за финансиска едукација и вклученост на населението.
С О О П Ш Т Е Н И Е за спроведување на обука и стручен испит за вршење работи на застапување во осигурување
Агенцијата за супервизија на осигурување ја информира јавноста дека ќе организира обука и полагање на стручен испит за вршење на работи на застапување во осигурување (во понатамошниот текст: обука и стручен испит за застапник).
Обуката за застапник во времетраење од 6 дена (вкупно 18 наставни часа) ќе се организира онлајн и ќе се спроведе во периодот 12.9.2022-16.9.2022 година и 19.9.2022 година, во термин од 17-20 часот.
Деталниот распоред на предавањата во рамки на обуката, како и подетални информации во врска со начинот на спроведување на обуката ќе бидат објавени на интернет страницата на Агенцијата за супервизија на осигурување пред отпочнување на обуката.
По завршување на обуката, Агенцијата ќе спроведе стручен испит за застапник. Датумите за полагање на стручниот испит за застапник се следните:
Прв дел (теоретски дел) на 13.10.2022 година
Втор дел (практичен пример) на 02.11.2022 година
Кандидатите кои нема да го положат стручниот испит за застапник со првото полагање имаат право на две повторни полагања на испитот во рок од 6 месеци од денот на завршување на обуката и тоа во следните термини:
Второ полагање
Прв дел (теоретски дел) на 08.11.2022 година
Втор дел (практичен пример) на 01.12.2022 година
Трето полагање
Прв дел (теоретски дел) на 22.12.2022 година
Втор дел (практичен пример) на 23.01.2023 година
Сите заинтересирани лица, најдоцна до 02.09.2022 година, може да се пријават за учество на обуката и полагање на стручниот испит за застапник со поднесување на следните документи (со назнака: Пријава за обука/Барање за полагање на испит за застапник) до Агенцијата за супервизија на осигурување (адреса:ул. Македонија бр.25 – Палата Лазар Поп Трајков, V кат, Скопје):
1. Пополнет образец – Пријава за учество на обука за застапник/Барање за полагање на стручен испит за застапник (достапен на интернет-страницата на Агенцијата или во архивата на Агенцијата);
2. Копија од лична карта;
3. Уверение односно Диплома за завршено средно образование или повисок степен на образование, во оригинал или заверено од овластено лице – нотар; и
4. Доказ за уплатен надоместок за учество на обука и за полагање на стручниот испит за застапник во осигурување.
Доколку личното име и презиме на некој од документите наведени погоре не е идентично со оние наведени во Пријавата/Барањето, потребно е кон барањето лицето да приложи и извод од матична книга на венчани односно решение за промена на личното име односно презиме.
Надоместокот за учество на обуката и за полагање на стручниот испит за застапник е утврден во Тарифникот за содржината и висината на надоместоците и давачките што ги наплатува Агенцијата за супервизија на осигурување и роковите за уплата (“Службен весник на Република Македонија” бр.147/2009, 149/2009, 154/2009, 20/2012, 130/2013, 1/2015, 22/2016, 16/2017 и “Службен весник на Република Северна Македонија” 23/2020) и истиот изнесува 7.000 денари.
Доказот за уплатен надоместок треба да ги содржи следните податоци:
ЦЕЛ НА ДОЗНАКА: обука и испит за застапник за (име и презиме)
НАЗИВ НА ПРИМАЧОТ: Агенција за супервизија на осигурување
БАНКА НА ПРИМАЧОТ: Стопанска банка АД -Скопје
СМЕТКА: 200002007041251 или
БАНКА НА ПРИМАЧОТ: НЛБ Банка АД – Скопје
СМЕТКА: 210065288480132
Со обуката за застапник се опфатени 6 (шест) подрачја – модули и тоа:
1. Основи на управување со ризик и осигурување;
2. Законска регулатива од областа на осигурување;
3. Трговско и облигационо право;
4. Застапување во осигурување и етички кодекс;
5. Осигурување на живот;и
6. Неживотно осигурување.
Деталната содржина на секој од модулите од обуката за застапник е разработена во Наставната програма за полагање стручен испит за застапник во осигурување која ја утврдува Агенцијата и во која се содржани градивото, прописите и литературата. Наставната Програма е објавена на веб страницата на Агенцијата за супервизија на осигурување.
Начинот и постапката за спроведување на обуката и стручниот испит за застапник детално се пропишани со Правилникот за начинот, постапката и условите за спроведување на обука и полагање на стручен испит за вршење работи на застапување во осигурување (“Службен весник на Република Северна Македонија” бр.47/2019, 35/2020 и 280/2020).
Кандидатите кои успешно ќе го положат стручниот испит за застапник ќе се здобијат со Уверение за положен стручен испит за застапник.
Кандидатите кои три пати едноподруго нема да го положат стручниот испит за застапник, го губат правото за повторно полагање на испитот предвиден со обуката.
НАПОМЕНА:
Поради ограничените капацитети за спроведување на стручниот испит, бројот на кандидатите за учество на обуката односно испитот е ограничен, па пријавувањето ќе се врши согласно принципот прв дојден-прв услужен.
Пријавите/барањата за учество на обука и полагање на стручен испит кои ќе бидат доставени по пополнувањето на максималниот можен број на кандидати како и пријавите/барањата кои ќе бидат доставени по истек на рокот за доставување на истите, нема да бидат земени предвид.
АГЕНЦИЈА ЗА СУПЕРВИЗИЈА НА ОСИГУРУВАЊЕ
С О О П Ш Т Е Н И Е за спроведување на обука и стручен испит за вршење на осигурително брокерски работи
Агенцијата за супервизија на осигурување ја информира јавноста дека ќе организира обука и стручен испит за вршење осигурително брокерски работи (во понатамошниот текст: обука и стручен испит за брокер).
Обуката за брокер во времетраење од 9 дена (вкупно 27 наставни часа) ќе се организира онлајн и ќе се спроведе во периодот 12.9.2022-16.9.2022 година, 19.9.2022-22.9.2022 година во термин од 17-20 часот.
Деталниот распоред на предавањата во рамки на обуката, како и подетални информации во врска со начинот на спроведување на обуката ќе бидат објавени на интернет страницата на Агенцијата за супервизија на осигурување пред отпочнување на обуката.
По завршување на обуката, Агенцијата ќе спроведе стручен испит за брокер. Датумите за полагање на стручниот испит за брокер се следните:
Прв дел (теоретски дел) на 14.10.2022 година
Втор дел (практичен пример) на 03.11.2022 година
Кандидатите кои нема да го положат стручниот испит за брокер со првото полагање имаат право на две повторни полагања на испитот во рок од 6 месеци од денот на завршување на обуката и тоа во следните термини:
Второ полагање
Прв дел (теоретски дел) на 09.11.2022 година
Втор дел (практичен пример) на 02.12.2022 година
Трето полагање
Прв дел (теоретски дел) на 23.12.2022 година
Втор дел (практичен пример) на 24.01.2023 година
Сите заинтересирани лица, најдоцна до 02.09.2022 година, може да се пријават за учество на обуката и полагање на стручниот испит за брокер со поднесување на следните документи (со назнака: Пријава за обука/Барање за полагање на испит за брокер) до Агенцијата за супервизија на осигурување (адреса: ул.Македонија бб – Палата Лазар Поп Трајков, V кат, Скопје):
1. Пополнет образец – Пријава за учество на обука за брокер/Барање за полагање на стручен испит за брокер (достапен на интернет-страницата на Агенцијата, или во архивата на Агенцијата);
2. Копија од лична карта;
3. Уверение односно Диплома за завршено четиригодишно средно образование (IV степен) или повисок степен на образование, во оригинал или заверено од овластено лице – нотар; и
4. Доказ за уплатен надоместок за учество на обука и за полагање на стручниот испит за брокер.
Доколку личното име и презиме на некој од документите наведени погоре не е идентично со оние наведени во Пријавата/Барањето, кандидатот е должен да приложи и извод од матична книга на венчани односно решение за промена на личното име односно презиме.
Надоместокот за учество на обуката и за полагање на стручниот испит за брокер е утврден во Тарифникот за содржината и висината на надоместоците и давачките што ги наплатува Агенцијата за супервизија на осигурување и роковите за уплата (“Службен весник на Република Македонија” бр.147/2009, 149/2009, 154/2009, 20/2012, 130/2013, 1/2015, 22/2016, 16/2017 и “Службен весник на Република Северна Македонија” бр.23/2020) и истиот изнесува 14.000 денари.
Доказот за уплатен надоместок треба да ги содржи следните податоци:
ЦЕЛ НА ДОЗНАКА: обука и испит за брокер за (име и презиме)
НАЗИВ НА ПРИМАЧОТ: Агенција за супервизија на осигурување
БАНКА НА ПРИМАЧОТ: Стопанска банка АД – Скопје
СМЕТКА: 200002007041251
БАНКА НА ПРИМАЧОТ: НЛБ Банка АД – Скопје
СМЕТКА: 210065288480132
Со обуката за брокер се опфатени 9 (девет) подрачја – модули и тоа:
1. Основи на управување со ризик и осигурување;
2. Законска регулатива од областа на осигурување;
3. Трговско и облигационо право;
4. Посредување во осигурување и етички кодекс;
5. Осигурување на живот;
6. Неживотно осигурување;
7. Финансиски аспекти на работењето;
8. Снимање на ризик и посредување при реализирање на штети; и
9. Реосигурување.
Деталната содржина на секој од модулите од обуката за брокер е разработена во Наставната програма за полагање стручен испит за брокер која ја утврдува Агенцијата и во која се содржани градивото, прописите и литературата. Наставната Програма е објавена на веб страницата на Агенцијата за супервизија на осигурување.
Начинот и постапката за спроведување на обуката и стручниот испит за брокер детално се пропишани со Правилникот за начинот, постапката и условите за спроведување на обука и полагање на стручен испит за вршење осигурително брокерски работи (“Службен весник на Република Северна Македонија” бр.47/2019, 35/2020 и 280/2020).
Кандидатите кои успешно ќе го положат стручниот испит за брокер ќе се здобијат со Уверение за положен стручен испит за брокер.
Кандидатите кои три пати едноподруго нема да го положат стручниот испит за застапник, го губат правото за повторно полагање на испитот предвиден со обуката.
НАПОМЕНА:
Поради ограничените капацитети за спроведување на стручниот испит, бројот на кандидатите за учество на обуката односно испитот е ограничен, па пријавувањето ќе се врши согласно принципот прв дојден-прв услужен.
Пријавите/барањата за учество на обука и полагање на стручен испит кои ќе бидат доставени по пополнувањето на максималниот можен број на кандидати како и пријавите/барањата кои ќе бидат доставени по истек на рокот за доставување на истите, нема да бидат земени предвид.
АГЕНЦИЈА ЗА СУПЕРВИЗИЈА НА ОСИГУРУВАЊЕ
Регулаторите усвоија Компетенции за финансиска едукација и направија голем исчекор напред во процесот на финансиска писменост
Финансиските регулаторни тела АСО, МАПАС, КХВ, НБРСМ и Министертвото за финансии ги
утврдија Компетенциите за финаниска едукација oдносно сетовите на основите знаења кои во
процесот на финансиска едукација ќе станат достапни за совладување за деца, младинци и
возрасните лица кои ќе бидат опфатени во процесите на финансиската едукација.
Овој едукативен концепт обединува базични знаења за создавање и надградување на
финансиската писменост на населението. Сетовите од основни знаења од финансиските области
се интегрирани под работниот наслов „Основни компетенции на финансиската едукација“ и се
усвоени од Координациското тело за финансиска писменост на финансиските регулаторни
институции Народната банка, Министерството за финансии, Комисијата за хартии од вредност
(КХВ), Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување (МАПАС) и
Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО).
Со овој циклус продолжуваат активностите за спроведување на Стратегијата за финансиска
едукација и финансиска инклузија, усвоена во јули 2021 година.
Основните компетенции на финансиската едукација ги опфаќаат основните знаења, вештини,
ставови, мотивации и однесувања во однос на финансиите коишто би требало да ги поседуваат
лицата во различни фази од животот. Рамката за финансиски компетенции според возраста на
населението ги опфаќа финансиските компетенции за учениците од основното и од средното
образование и финансиските компетенции за возрасното население. Клучни компоненти на
рамката за финансиските компетенции се: знаењето и вештините; ставовите; мотивациите и
однесувањето. Знаењето и вештините опфаќаат осум теми, од различни финасиски сегменти: 1.
Пари и банкарство; 2. Приходи и оданочување; 3. Финансиско планирање; 4. Штедење и
инвестирање; 5. Трошење и кредити; 6. Права и одговорности на потрошувачите; 7. Пензиска
заштеда; и 8. Ризици и осигурување.
Рамката за финансиски компетенции може да ја користат различни организации и институции во
земјата (финансиски регулатори, граѓански организации, приватни финансиски институции и други
иниституции и организации) кои обезбедуваат финансиска едукација на различни возрасни групи
од делокругот на нивното работење, или пошироко од областа на финансиите. Сепак, рамката за
финансиски компетенции не претставува конкретна наставна програма и не пропишува конкретни
теми од областа на финансиското образование. Рамката за финансиски комптенции е наменета за
даватели на образовни услуги во рамки на неформалното образование и се очекува давателите на
финансиска едукација да ги следат дефинираните финансиски компетенции при изготвувањето на
нивните едукативни програми за соодветните возрасни групи од областа на финансиите.
Основните компетенции на финансиската едукација се изработени врз основа на препораките на
ИНФЕ-ОЕЦД и имаат за цел да послужат како основа при изготвувањето едукативни програми за
разни возрасни групи од областа на финансиите од страна на сите вклучени даватели на
образовни услуги во рамки на неформалното образование.
Финансиските регулатори ги повикуваат субјектите од приватниот и граѓанскиот сектор коишто
остваруваат активности за финансиска едукација да се запознаат со Основните компетенции на
финансиска едукација и да се приклучат кон иницијативата за координиран пристап во
реализирањето на едукативните активности за финансиска едукација во земјатa
Повеќе: Компетенции за финансиска едукација
