MONEYVAL: Sistemi i licencimit të AMS përmbush standardet ndërkombëtare për luftën e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit
Komiteti i Ekspertëve MONEYVAL i Këshillit të Evropës për Parandalimin e Pastrimit të Parave dhe Financimit të Terrorizmit vlerësoi se sistemi i licencimit dhe mbikëqyrjes së Agjencisë së Mbikëqyrjes së Sigurimeve (ASO) është përmirësuar ndjeshëm që nga vlerësimi i fundit në vitin 2014 dhe përmbush standardet ndërkombëtare për luftëne pastrimi i parave dhe financimit të terrorizmit. Raporti thekson rëndësinë e mbikëqyrjes së bazuar në rrezik, si dhe bashkëpunimin me autoritetet kompetente shtetërore.
Kontribut të rëndësishëm në vlerësimin pozitiv kanë edhe aktet, analizat dhe vlerësimet e miratuara nga AMS-ja dhe trajnimet e kryera për rritjen e efikasitetit në funksionimin e shoqërive të sigurimit dhe ndërmjetësve që shesin policat e sigurimit të jetës.
Në Raportin “Manival” është vlerësuar pozitivisht ndërgjegjësimi dhe efikasiteti i lartë i shoqërive të sigurimit të jetës në luftën kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit.
Ky vlerësim është rezultat i përpjekjeve afatgjata, të vazhdueshme dhe gjithëpërfshirëse për përmirësimin e kuadrit rregullator dhe zbatimin e masave për parandalimin e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit.
Raporti për vendin tonë u miratua në seancën e 65-të plenare të “Manival” të mbajtur në fund të majit. Raporti jep gjithashtu një vlerësim pozitiv të strukturës së përgjithshme të sistemit për parandalimin e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit, i cili mund të ndikojë pozitivisht në vlerësimin e shoqërive të sigurimit të jetës, si dhe është një njohje e përpjekjeve dhe progresit të AMS-së si rregullator financiar.
Si rezultat i procesit dyvjeçar të vlerësimit në disa faza, raporti për Maqedoninë u shqyrtua dhe u miratua në seancën e 65-të plenare të Komitetit të Ekspertëve (MONEYVAL) të Këshillit të Evropës për parandalimin e larjes së parave dhe financimit të terrorizmit. Si pjesë e procesit të përgjithshëm që përfshin AMS-në dhe kompanitë e sigurimit të jetës, Komiteti MONEYVAL përgatiti një vlerësim gjithëpërfshirës të nivelit të rakordimit të vendit me standardet ndërkombëtare të Task Forcës së Veprimit Financiar (FATF).
I gjithë raporti gjendet në linkun e mëposhtëm https://rm.coe.int/moneyval-2023-4-mer-northmacedonia/1680abebe9
AMS-ja ka dhënë leje për një investim me vlerë 4 milionë euro, krijohet një shoqëri e re e sigurimeve të jetës
Pas një pauze prej gjashtë vitesh, në tregun vendas të sigurimeve të jetës po themelohet një shoqëri e re e sigurimeve me një investim slloven me vlerë prej 4 milionë eurosh.
Ky investim është dëshmi se menaxhmenti aktual i AMS-së në bashkëpunim me institucionet e tjera financiare përmirëson në mënyrë aktive klimën e biznesit dhe krijon kushte për investime në biznesin e sigurimeve.
Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS) i ka dhënë licencën për ushtrimin e aktiviteteve të sigurimeve shoqërisë së sapokrijuar të sigurimeve “Prva Zhivot”. Kjo kompani do të ofrojë sigurimin e jetës në tregun tonë të sigurimeve. Themeluesi dhe pronari i vetëm i kompanisë së sapokrijuar të sigurimit të jetës është Holdingu Slloven i Sigurimeve “PRVA GRUP (SKUPINA PRVA, zavararovalniski holding, d.d).
Grupi Slloven është një holding i njohur që prej dy dekadash menaxhon fondet e pensioneve në Slloveni, Serbi, Maqedoni dhe Kosovë. Grupi ka një kompani sigurimesh në Slloveni dhe hyrja e tyre në tregun tonë të sigurimeve pritet të përmirësojë konkurrencën në këtë sektor dhe të kontribuojë në pasurimin e ofertës së produkteve të sigurimit të jetës.
Në shoqërinë e sapokrijuar të sigurimeve, kompania sllovene investoi 4 milionë euro, sa është shuma e kapitalit themelues të “Prva Zhivot”. Fondet janë depozituar në një llogari të veçantë valutore të bankës qendrore.
Këshilli i Ekspertëve të AMS-së në seancë të rregullt e ka miratuar vendimin për dhënien e licencës me të cilën “Prva Zhivot” do të ushtrojë aktivitete të sigurimeve në kuadër të grupit të sigurimeve të jetës në klasën 19 – sigurimi i jetës.
Në gjashtë muajt e parë qytetarët në pesë kompanitë e sigurimit të jetës kanë investuar mbi 14 milionë euro në sigurime të jetës.
“Prva Zhivot” do të fillojë me punë brenda gjashtë muajve nga dita e dhënies së lejes së punës, ndërsa selia e kompanisë do të jetë në Shkup. Anëtar ekzekutiv i bordit të drejtorëve është emëruar Predrag Milloshevski.
AMS-ja e obligoi kompaninë që të caktojë një aktuar të autorizuar brenda dy muajve nga regjistrimi i kompanisë në regjistrin tregtar.
“Prva Zhivot” do të jetë kompania e gjashtë në tregun maqedonas të sigurimeve të jetës, ku aktualisht operojnë “Kroacija Osigruvanje – Jetë”, “Triglav Jetë”, “Grave”, “Viner Lajf VIG” dhe “Unika Lajf”.
Tregu ynë i sigurimeve investon në tre grupe të produkteve të sigurimit të jetës. Investimet në sigurime me komponent kursimin kanë peshën më të madhe në sigurimin total të jetës. Ky produkt i mundëson të siguruarit të marrë fondet e investuara të rritura me interes pas skadimit të kontratës së sigurimit. Pagesat e të siguruarve që kanë këtë lloj sigurimi investohen në depozita bankare në obligacione shtetërore ose instrumente të tjera financiare pa rrezik.
Të dhënat zyrtare të shoqërive të sigurimeve të jetës tregojnë se rritja më e madhe në shitje është tek sigurimi i jetës që nuk ka komponent kursimi. Me të, në rast vdekjeje, për kohëzgjatjen e kontratës, shuma e sigurimit i paguhet një familjari ose një përfituesi tjetër të sigurimit. Por nëse rreziku nuk ndodh deri në skadimin e kontratës së sigurimit, të gjitha fondet e investuara mbahen nga shoqëria e sigurimit që ka marrë përsipër rrezikun për të paguar fondet në rast vdekjeje të të siguruarit.
Sigurimi në të cilin rreziku i investimit të fondeve e merr përsipër i siguruari është produkti më i ri i sigurimit nga gama e sigurimeve të jetës në tregun tonë. Ky produkt njihet gjerësisht si sigurim “junit linkd”. Në këtë sigurim, një pjesë e konsiderueshme e parave investohen në fonde investimi, të përzgjedhura nga të siguruarit, çmimet e tregut të të cilëve varen nga lëvizjet e tregjeve rajonale dhe botërore të kapitalit.
Projekti i edukimit financiar vazhdon me INFE-OECD, Ministrinë e Financave të Holandës dhe Money Wise
Forcimi i kapaciteteve të rregullatorëve të tregut financiar (Banka Popullore, Ministria e
Financave, Komisioni i Letrave me Vlerë, Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve dhe Agjencia е
Мbikëqyrjes të Financimit Kapital të Sigurimit Pensional) në fushën e edukimit financiar dhe
përfshirjes financiare, përmes bashkëpunimit me institucionet eminente financiare
ndërkombëtare.
Këtë vit fillon faza e dytë e Projektit të Edukimit Financiar me INFE-OECD, së bashku me
Ministrinë e Financave të Holandës dhe platformën Money Wise, e cila do të zgjasë për
periudhën e ardhshme pesëvjeçare, pra nga periudha 2023-2027. Prioriteti kryesor i fazës së
ardhshme të këtij projekti është mbështetja e vendeve që janë pjesë e tij, rritja e nivelit të
edukimit financiar tek popullata duke ndihmuar në hartimin dhe zbatimin e strategjive dhe
politikave për edukimin financiar, duke ofruar analiza, raporte dhe rekomandime për ngritjen e
kapaciteteve sipas nevojave institucionale dhe prioriteteve strategjike të vendeve.
Me projektin, i cili zbatohet me mbështetjen financiare të Ministrisë së Financave të Holandës,
përveç vendit tonë do të mbulohen edhe vende si Bosnja e Hercegovina, Bullgaria, Gjeorgjia,
Armenia, Moldavia, Rumania, Ukraina, Kroacia dhe Mali i Zi. Nëpërmjet aktiviteteve të
planifikuara, do të sigurohet mundësia për të aksesuar ekspertizën e duhur nga rajoni dhe më
gjerë për çështje relevante dhe aktuale në fushën e edukimit financiar dhe do të inkurajohet
zhvillimi i nismave më efektive për edukimin financiar dhe gjithëpërfshirjen duke përdorur
përvojën dhe praktikat më të mira ndërkombëtare.
Përndryshe, kjo është vazhdimësi e fazës së parë të projektit, e cila u realizua me sukses gjatë
periudhës 2018-2022. Në kuadër të fazës së parë, Trupi Koordinues i Rregullatorëve Financiar
për Edukimin Financiar dhe Përfshirjen Financiare, është përgatitur Strategjia e parë Kombëtare
për Edukimin Financiar dhe Përfshirjen Financiare për periudhën 2021-2025.
Në të njëjtën kohë, u zhvillua Kodi i Praktikave të Mira për Edukimin Financiar dhe Kompetencat
Bazë për Edukimin Financiar. Gjithashtu, u krijua Regjistri i subjekteve nga sektori privat dhe
civil, të përfshirë në fushën e edukimit financiar dhe përfshirjes financiare. Në kuadër të fazës
së parë, ndër të tjera, INFE-OECD kreu një matje të edukimit financiar të popullsisë, si dhe një
anketë për edukimin financiar dhe digjitalizimin e ndërmarrjeve mikro, të vogla dhe të mesme.
Këto matje dhanë tregues të kushteve aktuale dhe gjithashtu paraqesin një udhërrëfyes për
aktivitetet e ardhshme në këtë sferë, të cilat do të vazhdojnë të realizohen në fazën e ardhshme
të projektit.
AMS: Promovohen 14 aktuarë të rinj – matematicienë të aftë që përfunduan me sukses trajnimin dyvjeçar, do të forcojnë industrinë e sigurimeve
Aktuari është një matematikan shumë i kualifikuar me njohuri solide të ekonomisë dhe është një profil profesional relativisht i rrallë për të cilin ka nevojë, veçanërisht në segmentin e sigurimeve dhe fondeve të pensioneve. Në tregun tonë financiar, ky profil i lartë profesional është ende në mungesë. Pikërisht për shkak të rritjes së numrit të aktuarëve në industrinë e sigurimeve, menaxhmenti aktual i AMS-së po organizon dy cikle arsimore për aktuarët në periudhën 2021-2024 dhe i pari u përfundua me sukses nga 14 kandidatë. Fakti që në dy dekadat e fundit ky profil ka qenë gjithmonë, pa përjashtim, ndër 20 profesionet më të dëshiruara dhe më të paguara, flet se sa vlerësohet profesioni i aktuarit në botën globale të financave.
Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS) lëshoi certifikata për trajnimin e përfunduar me sukses për 14 matematicienë më aftë të cilët përfunduan me sukses trajnimin dyvjeçar dhe i dhanë provimet për 15 lëndë profesionale. Nënspecialiteti i tyre është krijimi i modeleve matematikore për vlerësimin dhe menaxhimin e rreziqeve të marra nga shoqëritë e sigurimeve. Trajnimi për titullin aktuar i autorizuar zgjati dy vjet, ndërsa filloi në vitin 2021.
Këta persona kanë kaluar me sukses provimet në një periudhë 2 vjeçare në lëndët: probabilitet dhe statistikë, matematikë financiare, modelim skolastik, matematikë aktuariale, ekonomi, sigurime jo-jetë, sigurime jete, modele të mbijetimit, ekonomi, investime dhe menaxhim asetesh, sigurime shëndetësore, sigurimi pensional, kontabiliteti i sigurimeve, legjislativa dhe etika.
Me këtë rast, Kërste Shajnoski, kryetar i Këshillit të Ekspertëve të AMS-së, gjatë dhënies së certifikatave për aktuarët, theksoi:
“Nuk ishte aspak një detyrë e lehtë, pas një pauze prej 7 vitesh, organizimi dhe zbatimi i suksesshëm i trajnimeve për aktuarët në nivelin e duhur cilësor që do të përmbushë standardet që kërkon ky profesion. Është një sadisfaksion i madh, sepse në tregun financiar ne ofrojmë një staf jashtëzakonisht të subspecializuar të nevojshëm dhe të rrallë, i cili ka kapacitetin dhe njohuritë për të ndihmuar në mënyrë aktive në ngritjen e cilësisë në punën e industrisë sonë të sigurimeve dhe në fund të kontribuojë në rritjen dhe zhvillimin e sigurimeve”.
Në këtë mandat, menaxhmenti aktual i AMS-së organizon dy trajnime për aktuarët, njëri prej të cilëve përfundoi me sukses me promovimin e 14 aktuarëve dhe tjetri është në vazhdim dhe duhet të përfundojë vitin e ardhshëm. Trajnimi dhe provimi i fundit profesional për aktuarët është zhvilluar në periudhën 2014 – 2016.
Aktuarët janë ekspertë në shoqërinë e sigurimit dhe shoqëritë që menaxhojnë fondet e pensioneve, ndërsa ata janë të specializuar në krijimin e modeleve matematikore për vlerësimin dhe menaxhimin e rreziqeve që sigurojnë kompanitë. Se sa vlerësohet puna e tyre, dëshmon edhe fakti se në dy dekadat e fundit në nivel global, ky profesion është gjithmonë, pa përjashtim, ndër 20 profesionet më të dëshiruara në nivel global.
Për sa i përket procesit të edukimit të një aktuari, është e rëndësishme të theksohet se ai kërkon njohuri paraprake solide të matematikës, statistikës, probabilitetit dhe demografisë dhe se procesi i trajnimit dhe dhënies së provimeve profesionale zgjat rreth dy vjet. Në Maqedoni ka treqind aktuarë. Ata kanë shoqatën e tyre të quajtur “Aktuar” dhe është pjesë e rrjetit global të këtyre profesionistëve. AMS-ja mban një regjistër zyrtar të aktuarëve të autorizuar në dispozicion në linkun e mëposhtëm https://aso.mk/registar-na-aktuari/
Aktiviteti kryesor i shoqërive të sigurimit është mbulimi i llojeve të ndryshme të rreziqeve (në veprimtaritë e sigurimit të jo-jetës dhe jetës). Thënë më thjesht, do të thotë se aktuarët janë bartës të proceseve bazë të biznesit, veçanërisht në kompanitë e sigurimit. Sepse ata duhet të zhvillojnë modele matematikore që do të parashikojnë rreziqet e mundshme në bazë të të cilave ekipet drejtuese të kompanive do të vendosin dhe zbatojnë strategjitë e biznesit të kompanive. Baza e të gjithë biznesit të sigurimeve përmbahet në modelet e krijuara nga aktuarët.
Takimi i katërt i punës së rregullatorëve, sektorit privat dhe civil për monitorimin e zbatimit të Strategjisë për Edukimin Financiar dhe Përfshirje Financiare
Më 31 maj u mbajt takimi i katërt i punës i Grupit Punues për monitorimin e zbatimit të
Strategjisë për edukim financiar dhe përfshirje financiare, aktiviteti i të cilit koordinohet
nga Banka Popullore, ku morën pjesë përfaqësues të Ministrisë së Financave, Komisioni
i Letrave me Vlerë, Agjencia e Mbikëqyrjes të Financimit Kapital të Sigurimit Pensional
dhe Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve, si dhe subjekte nga sektori privat dhe civil.
Në takim ishte i pranishëm edhe përfaqësuesi i INFE-OECD, i cili prezantoi Analizën e
rezultateve të Anketës për edukimin financiar dhe digjitalizimin e ndërmarrjeve të vogla
dhe të mesme në Evropën Juglindore (EJL), në
kuadër të projektit rajonal për edukimin financiar, i cili synon përmirësimin e edukimit
financiar dhe rritjen e përfshirjes financiare të ndërmarrjeve mikro, të vogla dhe të
mesme (NMVM). Raporti analizon edukimin financiar të NMVM-ve, ndërgjegjësimin dhe
përdorimin e shërbimeve financiare dhe nivelin e digjitalizimit të këtij sektori në rajonin
e EJL-së, përfshirë edhe vendin tonë.
Njohuria financiare e drejtuesve dhe pronarëve të NMVM-ve në vendin tonë vlerësohet
me një koeficient 69 (nga maksimumi 100), që është më i lartë se mesatarja e vendeve
të analizuara të rajonit (67). Pikët më të larta u arritën për komponentin e sjelljes
financiare, pasuar nga njohuritë financiare dhe qëndrimet financiare, me të gjithë
komponentët pak më lart ose në nivel të mesatares rajonale. Krahasuar me vendet e G-
20, rezultati mesatar për rajonin është më i ulët me 7 pp, gjë që tregon nevojën për të
forcuar aftësitë financiare dhe vizionin strategjik të menaxherëve të NMVM-ve, në
mënyrë që të forcohet qëndrueshmëria afatgjatë e biznesit të këtyre firmave. Rezultatet
tregojnë se jemi në nivelin e mesatares së rajonit në EJL, sipas ndërgjegjësimit të
MSME-ve për produktet financiare, me faktin se ndërgjegjësimi për përdorimin e kredive
për financimin e bizneseve në vendin tonë është vlerësuar më i lartë në raport me
rajonin, ndërsa në pjesën tjetër të parametrave të vlerësuar – ndërgjegjësimi për
financimin me kapital dhe llojet e tjera të financimit dhe ndërgjegjësimi për përballimin
e rreziqeve, pikët janë pak më të ulëta ose korrespondojnë me rezultatet në rajon.
Konstatimet tregojnë nevojën për zhvillim të mëtejshëm të tregut të kapitalit dhe
metodave alternative të financimit për të zgjeruar aksesin e NMVM-ve në financa.
Për sa i përket digjitalizimit, nota mesatare në vendin tonë është pak më e ulët se në
rajon. Megjithatë, është vlerësuar se digjitalizimi i NMVM-ve në rajon mbetet prapa
vendeve të zhvilluara, gjë që tregon nevojën e zbatimit të aktiviteteve për përmirësim
të mëtejshëm.
Konstatimet dhe konkluzionet në Raport janë bazë për ndërmarrjen e aktiviteteve të
mëtejshme për edukimin financiar dhe përfshirjen financiare të NMVM-ve, në përputhje
me Strategjinë kombëtare në këtë fushë, e cila parashikon krijimin e parakushteve për
përmirësimin dhe monitorimin më adekuat të aksesit në financa nga ndërmarrjet e
vogla dhe të mesme dhe grupet e tjera të targetuara. Aktivitetet në këtë sferë duhet të
kontribuojnë në zhvillimin e qëndrueshëm të këtij segmenti dhe të ekonomisë në tërësi.
Në këtë takim u prezantua përvoja në Hungari e aplikimit të Platformës digjitale-
aplikacioni për edukim financiar “Learning-by-doing financial education”, me të cilën
sektori privat dhe civil në vend patën mundësinë të njihen me platformat edukative që
aplikohen në ekonomi të tjera.
Nëpërmjet këtyre takimeve të punës, të cilat mbahen dy herë në vit, zhvillohet një
dialog i rregullt ndërmjet rregullatorëve, subjekteve nga sektori privat dhe civil, të
përfshirë në aktivitetet e edukimit financiar, si dhe shkëmbimi i propozimeve dhe
përvojave për të forcuar përfshirjen financiare dhe mbrojtjen e konsumatorëve në
sistemin financiar, për të zbatuar me sukses Strategjinë për edukim financiar dhe
përfshirje financiare.
AMS: Numri i ankesave të zgjidhura në favor të të siguruarve është rritur me 37%, më tepër ankohen për kriterin e pagesës dhe vlerën e dëmshpërblimit
Vazhdon të rritet numri i ankesave të paraqitura pranë AMS-së nga persona të
siguruar të pakënaqur, gjë që tregon konkluzionin se siguruesit njohin
angazhimin e menaxhmentit dhe punonjësve të AMS-së në mbrojtjen e të drejtave
të policëmbajtësve. Ashtu siç pritej, më të numërta, në tre muajt e parë të vitit,
janë ankesat e të siguruarve për dëmshpërblim nga auto- përgjegjësia (TPL).
Gjatë kësaj periudhe, vetëm për një nga 16 kompanitë e sigurimeve nuk është
parashtruar ankesë.
Në tre muajt e parë të këtij viti, në adresë të Agjencisë të Mbikëqyrjes së Sigurimeve
(AMS) janë dërguar 71 ankesa nga të siguruar të cilët janë ankuar për shërbimet e
ofruara nga kompanitë e sigurimeve. Numri i ankesave të dorëzuara në këtë periudhë
është rritur me 14,5 për qind krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2022.
Nga ankesat e dorëzuara, 5 kanë qenë pa kriter për shqyrtim, ndërsa ankimuesit në 6
raste kanë tërhequr ankesat e tyre.
11 ankesa janë zgjidhur në favor të të siguruarve. 16 kërkesa janë në proces shqyrtimi
dhe 33 ankesa të personave të siguruar janë zgjidhur negativisht.
Ashtu siç pritej, këtë vit numri më i madh i ankesave është në klasën më masive të
sigurimit “Sigurimi i Auto-Përgjegjësisë (TPL)” i cili është i detyrueshëm me ligj. Janë
paraqitur 34 ankesa për dëmet e shkaktuara në aksidente rrugore që mbulohen nga ky
sigurim.
Më të numërta, gjithsej 18, janë ankesat në të cilat i siguruari ankohet për shlyerjen e
dëmeve të shkaktuara nga aksidentet rrugore të zgjidhura në bazë të procesverbalit
policor. Shumica e tyre i referohen vlerës së kompensimit dhe këto ankesa janë zgjidhur
negativisht.
Gjatë kësaj periudhe, numri i ankesave për shlyerjen e dëmeve në bazë të raportit
evropian të kompletuar është ulur. Në tre muajt e parë janë pranuar 13 ankesa për
shlyerjen e dëmeve, që është 32 për qind më pak se periudha e njëjtë e vitit të kaluar.
Për sigurimin e pasurisë janë dorëzuar 9 ankesa, ndërsa 8 për sigurimin shëndetësor
privat dhe sigurimin nga aksidentet.
Ashtu si një vit më parë, sa i përket arsyes për të cilën ankohen të siguruarit, më të
shumta në këtë periudhë janë ankesat që i referohen kriterit të pagesës së dëmeve nga
kompanitë. Për tre muajt e parë janë marrë 33 peticione të tilla dhe kjo është 65% më
shumë se i njëjti tremujor i vitit 2022.
Reduktimi më i ndjeshëm i numrit të ankesave është për procesin në të cilin kompanitë
trajtojnë dëmet e të siguruarve. Nga fillimi i janarit deri në fund të marsit të këtij viti janë
dorëzuar vetëm 5 ankesa të tilla dhe kjo është për 68 për qind krahasuar me të njëjtën
periudhë të vitit të kaluar.
Në tre muajt e parë të këtij viti, 19 të siguruar janë ankuar për shumën e kompensimit të
ofruar nga kompanitë e sigurimit. Në këto raste, AMS-ja nuk ka kompetencë të vendosë
për masën e kompensimit, por përcakton kushtet dhe rrethanat në të cilat është marrë
vendimi për masën e kompensimit të ofruar.
Nga peticionet e dorëzuara, 61 janë dorëzuar nga qytetarë dhe 10 nga persona juridikë.
Në AMS parashtrohet ankesë nëse i siguruari nuk është i kënaqur me përgjigjen që ka
marrë nga shoqëria e sigurimeve për arkëtimin e dëmit ose nuk ka marrë përgjigje
brenda 30 ditësh. AMS-ja nuk shqyrton ankesa anonime ose çështjet për të cilat
zhvillohen procedura gjyqësore apo procedura të tjera.
Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS) është organ rregullator i pavarur, i cili
rregullon tregun e sigurimeve, kryen mbikëqyrje të aktivitetit të shoqërive të sigurimeve
dhe kujdeset për mbrojtjen e të drejtave të personave të siguruar ose policëmbajtësve
dhe kontribuon në edukimin financiar të popullatës.
Sigurimi shëndetësor privat vazhdon të jetë sigurimi vullnetar më popullor me rritje të shitjeve prej 63 për qind. Investimet në sigurimin e pasurisë arritën në 10 milionë euro në tre muaj, dhe rritje solide ka në sigurimin e shëndetiti në udhëtim dhe sigurimin kasko të automjeteve
Sigurimi shëndetësor privat vazhdon të jetë sigurimi vullnetar më popullor me rritje të shitjeve prej 63 për qind. Investimet në sigurimin e pasurisë arritën në 10 milionë euro në tre muaj, dhe rritje solide ka në sigurimin e shëndetiti në udhëtim dhe sigurimin kasko të automjeteve.
Investimet në sigurimet jo-jetë arritën në 3 miliardë denarë (48,4 milionë euro) për tre muajt e parë të këtij viti. Qytetarët, kompanitë dhe institucionet në këtë periudhë kanë investuar 19.5 për qind ose 7.9 milionë euro më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit 2022. Në tremujorin e parë të këtij viti,sipas të dhënave zyrtare të dorëzuara në Agjencinë e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS) nga të 11 shoqëritë e sigurimeve jo-jetë, janë lidhur mbi 369 mijë kontrata sigurimesh, që është 20 për qind më shumë se e njëjta periudhë e vitit të kaluar.
Nga të dhënat që janë publike në https://aso.mk/category/publikaczii/izveshtai-za-rabotata-na-osiguritelnata-industri-a/drushtva-za-osiguruva-e/ shihet se po rriten investimet në të gjitha klasat vullnetare të sigurimeve, si dhe vlera e policave për sigurimin e detyrueshëm të auto-përgjegjësisë.
Klasa me popullaritet më të lartë, respektivisht klasa me rritjen më të shpejtë edhe në këtë periudhë është sigurimi shëndetësor privat (sigurimi suplementar). Për tre muajt e parë të këtij viti janë lidhur mbi 11700 kontrata, që është 50 për qind më shumë se tremujori i parë i një viti më parë. Qytetarët investuan 367,5 milionë denarë (6 milionë euro) në sigurime shëndetësore private për familjet e tyre dhe kompani për punëtorët e tyre. Interesi për investimin në sigurimet shëndetësore private është rritur me 62 për qind krahasuar me tremujorin e parë të një viti më parë.
Rritje prej 10.5 për qind shënoi edhe klasa më e madhe vullnetare – sigurimi i pasurisë. Investimet e përgjithshme të qytetarëve dhe personave juridikë për sigurimin e pasurisë arritën në 612 milionë denarë (10 milionë euro).
Nga klasat e tjera vullnetare, vlen të theksohet se ka një rritje solide në shitjen e policave për sigurimin e mjeteve motorike. Shitja totale e policave të sigurimit ka arritur në 272 milionë denarë (4,4 milionë euro) dhe kjo është 26 për qind ose gati 1 milionë euro më shumë se periudha e njëjtë e vitit të kaluar.
Në tre muajt e parë të këtij viti, qytetarët kanë udhëtuar jashtë vendit dukshëm më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Shitja e sigurimit të shëndetit në udhëtim në këtë periudhë është rritur për 45 për qind në krahasim me vitin e kaluar dhe ka arritur në 44 milionë denarë (713.000 euro). Janë shitur 64 mijë polica sigurimi udhëtimi, që është 44 për qind më shumë se tremujori i parë i vitit të kaluar.
Peshën më të madhe në shitjen totale të sigurimeve jo-jetë këtë vit e ka sigurimi i autopërgjegjësisë, i cili është i detyrueshëm me ligj. Siguruesit kanë investuar 1,18 miliardë denarë (19,2 milionë euro) për tre muaj dhe kjo është 13 për qind më shumë se e njëjta periudhë e vitit 2022.
Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS) është organ rregullator i pavarur, i cili normativizon tregun e sigurimeve, ushtron mbikëqyrje të aktivitetit të shoqërive të sigurimeve dhe kujdeset për mbrojtjen e të drejtave të personave të siguruar ose policëmbajtësve dhe kontribuon në edukimin financiar të popullatës.
Komiteti i Sektorit Fintek: Miratohet Strategjia për Rregullatorët e Sektorit Fintek
Në mbledhjen e mbajtur më 19 prill të vitit 2023, Komisioni për mbështetje të zhvillimit të inovacioneve në sistemin financiar në Republikën e Maqedonisë së Veriut (Komiteti për sektorin fintek) miratoi Strategjinë për Rregullatorët për Sektorin Fintek, e cila ka për qëllim të sigurojë kushte për mbështetjen e inovacioneve në fushën e financave, duke pasur parasysh mbrojtjen e konsumatorëve dhe investitorëve dhe stabilitetin e sistemit financiar.
Strategjia për rregullatorët për sektorin fintek trajton aspektet rregullatore që lidhen me transformimin e sistemit financiar të udhëhequr nga sektori fintek. Ai përmban rekomandime për rregullatorët dhe për zbatimin e tyre të suksesshëm është i nevojshëm një qasje e koordinuar e rregullatorëve dhe një mekanizëm i duhur për mbikëqyrjen e zbatimit të rekomandimeve nga Strategjia për rregullatorët për sektorin fintek.
Dokumenti strategjik i miratuar hap rrugën për shfrytëzimin e përfitimeve të zhvillimit të inovacioneve në financa, të cilat janë të shumëfishta. Sipas Raportit të Grupit të Ekspertëve të BE-së për Barrierat Rregullative ndaj Inovacionit Financiar (ROFIEG), zhvillimi i inovacionit në sektorin financiar mund të sjellë çmime më të ulëta për shërbimet financiare, një gamë më të gjerë produktesh dhe shërbimesh, zgjedhje më të madhe për konsumatorët dhe kompanitë, mundësi më të mira për financim, rregullativë më efektive dhe përputhshmëri me praktikat më të mira ndërkombëtare.
Fintek – Strategjia për rregullatorët e sektorit fintek do të kontribuojë në fleksibilitetin dhe hapjen ndaj ndryshimeve në kuadrin rregullator në mënyrë që të inkurajojë konkurrencën në interes të konsumatorëve dhe të rrisë më tej elasticitetin dhe stabilitetin e sistemit financiar. Përdorimi i zgjidhjeve inovative fintek do të çojë në efikasitet më të lartë operacional, menaxhim më të mirë të rrezikut dhe pajtueshmëri më të mirë rregullatore të institucioneve financiare.
Strategjia e miratuar për rregullatorë për sektorin fintek është pjesa e parë e Strategjisë Kombëtare për Sektorin Fintek, e cila u diskutua në seancën e Komisionit për sektorin fintek. Bëhet fjalë për përfundimin e aktiviteteve të ndërmarra nga Banka Popullore në vitet e kaluara të realizuara përmes projekti EFSE të nisur në vitin 2018, që synon të vendosë themelet për transformimin e sistemit financiar në RMv të udhëhequr nga sektori finteK. Në vitin 2019, në Bankën Kombëtare u krijua një grup pune i teknologjisë financiare me ekspertë nga njësi të ndryshme organizative, i cili krijoi Portën e Inovacionit si një platformë për komunikim me komunitetin inovativ të biznesit. Në tetor të vitit 2020, u krye një anketë gjithëpërfshirëse e ekosistemit në të cilin morën pjesë 220 të anketuar nga segmente të ndryshme të ekosistemit, ku 90% e tyre konfirmuan nevojën për transformimin e sistemit financiar në RMV, të udhëhequr nga sektori fintek. Në të njëjtën kohë, Banka Popullore dhe Ministria e Financave u përfshinë në mënyrë aktive në procesin e harmonizimit të rregullores për shërbimet e pagesave dhe sistemet e pagesave, ku gjithashtu promovohen inovacionet teknologjike në fushën e financave.
Me iniciativën e Bankës Popullore dhe me qëllim të krijimit të kushteve për të mbështetur zhvillimin e sektorit fintek, rregullatorët financiarë – Banka Kombëtare, Ministria e Financave, Komisioni i Letrave me Vlerë, Agjencia e Mbikëqyrjes të Financimit Kapital të Sigurimit Pensional dhe Agjencia e Mbikëqyrjes të Sigurimeve, vitin e kaluar kanë lidhur një Memorandum Bashkëpunimi, me të cilin është krijuar një sistem përmes të cilit rregullatorët veprojnë në mënyrë të koordinuar, secili në kompetencën e tij, në lidhje me zbatimin e Strategjisë për rregullatorët e sektorit fintek.
