Përfaqësues të rregullatorëve financiarë të vendit në një panel me studentë me rastin e “Javës Globale të Parasë 2025”
















Bashkëpunimi i AMS-së me rregullatorin austriak FMA: Vizitë pune e Piter Braumiller për të thelluar partneritetin



Me qëllim forcimin dhe thellimin e bashkëpunimit midis AMS-së dhe rregullatorit financiar austriak FMA, mbërriti sot për një vizitë pune, me ftesë të kryetares të Këshillit të Ekspertëve, Peter Braumiller, përfaqësues i lartë i Departamentit të Mbikëqyrjes së Sigurimeve të rregullatorit financiar austriak FMA.
Kryetarja e Këshillit të Ekspertëve, Eli Drakullovska dhe anëtarët e Këshillit, Aleksandra Drangovska dhe Goran Zdravkovski, si dhe disa përfaqësues nga shërbimet profesionale të AMS-së diskutuan situatën e tregut të sigurimeve në Maqedoni dhe shkëmbyen mendime me përfaqësuesin e lartë të FMA-së mbi disa tema aktuale, duke përfshirë: procesin e harmonizimit të rregulloreve tona me standardet e Solvency 2, procesin e zbatimit të standardit ndërkombëtar të kontabilitetit IFRS 17, si dhe ndërmarrjen e aktiviteteve për të forcuar ndërgjegjësimin për marrjen e riskut dhe për të promovuar të drejtat e policëmbajtësve dhe njohuritë financiare.
Në këtë takim u konstatua se bashkëpunimi shumëvjeçar midis dy rregullatorëve ka qenë i suksesshëm dhe se sigurisht që ka vend për përmirësime të mëtejshme.
Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS), Banka Popullore (BP), Ministria e Financave, Komisioni i Letrave me Vlerë (KLV) dhe Agjencia e Mbikëqyrjes së Financimit Kapital të Sigurimit Pensional (MAPAS) edhe në ditët në vijim do të zhvillojë një sërë aktivitetesh edukative dhe afirmative që synojnë ngritjen e ndërgjegjësimit publik për rëndësinë e edukimit financiar. Me këto aktivitete, rregullatorët financiarë të vendit do të bashkohen aktivisht në festimin e “Javës globale të parasë”, një aksion global për ngritjen e ndërgjegjësimit për nevojën për edukim financiar dhe përfshirjen financiare.
Këtë vit, aksionit, i cili tradicionalisht organizohet nga rregullatorët financiarë për 13 vite me radhë, do t’i bashkohen asociacione, kompani dhe shoqata nga sektori privat dhe civil që janë aktive në fushën e edukimit financiar.
Java Globale e Parasë tradicionalisht festohet përmes leksioneve për grupmosha të ndryshme, publikimit të materialeve edukative në fushën e financave në faqet e internetit, mbajtjes së seminareve apo takimeve online dhe publikimit të përmbajtjeve edukative në rrjetet sociale.
Tema e Javës Globale të Parasë së këtij viti është: “Mendo para se “të ndjekësh”, për siguri të parave tënde në të ardhmen”.
Tema trajton ndërlidhshmërine e tendencave bashkëkohore financiare digjitale, paraqitjen e personave të cilët japin këshilla për investimet financiare (të ashtuquajturit ,,finfluencerë”) dhe përdorimit në rritje të inteligjencës financiare gjatë identifikimit të besueshmërisë së informacioneve dhe këshillave financiare, në veçanti për të rinjtë. Më tej, edhe anshmëria emocionale, posaçërisht mentaliteti i turmës, rishtasi mund të përkeqësojnë sjelljen e vendimeve jo të mira financiare nën presion të moshatarëve ose ndikimin e mediave sociale.
Në këtë kontekst, me rëndësi të jashtëzakonshme është që të rinjtë të zhvillojnë aftësimet e duhura për menaxhimin e parave, të dallojnë nxitësit emocional dhe të përvetësojnë qasje kritike ndaj burimeve të informacioneve. Fuqizimi i edukimit financiar mund t’u ndihmojë të rinjve që të pozicionohen më mirë në tregjet financiare, të kundërshtojnë dhe të dallojnë këshilla paragjykuese, që në fund çon deri në vendime më të mençura financiare. Prandaj, tema e sivjetshme e “Javës Globale të Parave” i nxit të rinjtë që të jenë jashtëzakonisht të kujdesshëm gjatë sjelljes së vendimeve financiare dhe përdorimin e teknologjive bashkëkohore në sektorin financiar.
Në korniza ndërkombëtare, ,,Java Globale e Parave” shënohet nga viti 2012, me ndërprerje të vetme në vitin 2020 për shkak të pandemisë, në organizim të Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD). Kjo iniciativë globale, e cila deri më tani shënohet në më shumë se 176 vende të botë dhe me të cilën janë të përfshirë 60 milionë fëmijë dhe të rinj, e rrit ndërgjegjësimin tek të rinjtë për edukimin financiare dhe njohuritë e tyre për paratë, kursimin, punësimin dhe sipërmarrjen. Më tepër informacione për Javën Globale të Parave janë në dispozicion në linkun: www.globalmoneyweek.org
Sistemi financiar mbetet stabil, ndërkohë që rreziqet janë në nivele të moderuara. Ky është konkluzioni i përgjithshëm në Raportin Vjetor të Komitetit të Stabilitetit Financiar për vitin 2024, të cilin Komisioni e miratoi në seancën e fundit.
Në Raportin Vjetor theksohet se sistemi financiar i brendshëm shfaq rezistencë të lartë ndaj goditjeve dhe po përballon me sukses sfidat aktuale. Në vitin 2024, institucionet financiare operuan në një mjedis makroekonomik më të favorshëm, arritën rezultate solide dhe kontribuan në një ndërmjetësim financiar më të thellë.
Rreziqet për stabilitetin financiar që rrjedhin nga segmentet e ndryshme të sistemit financiar janë të moderuara, siç është edhe rreziku “ngjitës”, pra i përhapjes së rreziqeve nga një segment në tjetrin. Megjithatë, ka ende disa paqartësi, të lidhura kryesisht me faktorë të jashtëm, si tensionet gjeopolitike dhe fragmentimi ekonomik. Si një ekonomi e vogël dhe e hapur, sistemi i brendshëm është ende i ekspozuar ndaj goditjeve të jashtme, duke kërkuar kujdes të vazhdueshëm.
Në këtë kontekst, institucionet financiare dhe politikëbërësit makroprudencialë duhet të monitorojnë me kujdes situatën për të ruajtur stabilitetin financiar. Rregullatorët financiarë do të vazhdojnë me monitorimin e koordinuar të situatës, shkëmbimin në kohë të informacionit dhe nëse është e nevojshme do të marrin masat e duhura në kuadër të kompetencave të tyre. Ata kanë instrumente të mjaftueshme për të ruajtur stabilitetin financiar, duke siguruar ruajtjen e tij në periudhën në vijim.
Komiteti i Stabilitetit Financiar është organ ndërinstitucional, përgjegjës për zbatimin e politikës makroprudenciale dhe koordinimin e monitorimit të rreziqeve në sistem dhe krizave financiare. Ai përbëhet nga përfaqësues nga të gjithë rregullatorët financiarë: Guvernatorja e Bankës Popullore, Ministrja e Financave, Kryetarëve të Agjencisë së Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS), Agjencisë së Mbikëqyrjes së Financimit Kapital të Sigurimit Pensional (MAPAS) dhe Komisionit të i Letrave me Vlerë (KHV), pesë përfaqësues nga Banka Popullore dhe tre nga Ministria e Financave.
Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMA), në bashkëpunim dhe koordinim me organet e tjera rregullatore në sistemin financiar (BPRM, KLV, MF dhe MAPAS), njofton opinionin se, për shkak të tragjedisë në Koçan, i anulon të gjitha aktivitetet e planifikuara për “Javën Globale të Parasë” (JPP).
Edhe një herë shprehim ngushëllimet tona më të thella për familjet e viktimave dhe për të gjithë të prekurit nga kjo tragjedi.
Opinioni do të njoftohet për datat e reja për mbajtjen e aktiviteteve me rastin e “Javës Globale të Parasë”
Informacion për opinionin nga Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS)
Me qëllim të mbrojtjes së të drejtave të policëmbajtësve dhe ruajtjes së parimit të barazisë së të gjithë subjekteve në tregun e sigurimeve, Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS), në përputhje me autorizimet e saj ligjore, i ka revokuar licencën për ushtrimin e aktivitetit, shoqërisë së brokerimit në sigurime “SN Osiguritelen Broker” SHA Manastir.
Respektivisht, pas kontrolleve mbikëqyrëse në terren, të zbatuara nga shërbimet profesionale të AMS-së, është konstatuar se subjekti ka vazhduar të mos procedurojë ndaj masave të shqiptuara të mbikëqyrjes.
Nisur nga të gjitha mospërputhjet e konstatuara në kontrollet mbikëqyrëse dhe pas përdorimit së të gjitha masave dhe afateve ligjore, Këshilli i Ekspertëve të AMS-së i pranoi rekomandimet e shërbimeve profesionale dhe me konsensus, mori vendim për revokimin e licencës për ushtrimin e aktivitetit të subjektit të lartpërmendur.
Konferenca ishte një mundësi e shkëlqyer për të shkëmbyer përvoja dhe njohuri mbi temat aktuale në fushën e sigurimeve me theks të veçantë në: sfidat e zbatimit të standardit ndërkombëtar të kontabilitetit IFRS 17, procesi ORSA dhe parimet për vlefshmërinë e investimeve në kriptovalutat.

Eli Drakullovska, kryetare, Aleksandra Drangovska dhe Goran Zdravkovski, anëtarë të Këshillit të Ekspertëve dhe Maja Parnarxhieva – Zmejkova, koordinatore e Shërbimit Profesional të Mbikëqyrjes, përveç pjesëmarrjes në konferencë, realizuan edhe takime bilaterale për promovimin dhe thellimin e bashkëpunimit me përfaqësues të autoriteteve mbikëqyrëse të vendeve të rajonit.


Konferenca e organizuar nga Banka Qendrore e Hungarisë (Magyar Nemzeti Bank), u mbajt më 26 dhe 27 shkurt të këtij viti në Budapest.
Agjencia e Mbikëqyrjes të Sigurimeve, në kuadër të aktiviteteve të vazhdueshme për edukimin financiar dhe ndërgjegjësimin për rëndësinë e sigurimeve, pati për vizitë studentë të vitit të tretë nga Kolegji Amerikan në Shkup të shoqëruar nga mentori i tyre Igor Sërbinski.

Ratka Celakovski dhe Goran Zdravkovski, anëtar i Këshillit të Ekspertëve, i njohën studentët e pranishëm me përgjegjësitë dhe aktivitetet e organit rregullator-AMS. Prezantimet hyrëse për aktivitetin dhe kompetencat e AMS-së, zgjuan interes në mesin e studentëve për pyetje dhe ndërveprim për tema nga fusha e sigurimeve. Studentët u aktivizuan me pyetje dhe shembuj dhe treguan interes për investigime dhe njohuri të mëtejshme nga kjo fushë.

AMS-ja gjithmonë, në kuadër të këtyre takimeve i inkurajon studentët që të vazhdojnë zhvillimin e karrierës së tyre në Maqedoni.
Ky takimi forcoi marrëdhëniet me komunitetin akademik. Ne do të vazhdojmë me takime të ngjashme në të ardhmen për të thelluar njohuritë rreth sigurimeve, për të forcuar njohuritë financiare tek të rinjtë në mënyrë që të krijojmë një bazë solide për marrjen e vendimeve financiare të informuara dhe të përgjegjshme, të cilat mund të kenë efekte pozitive afatgjata në jetën e të rinjve si dhe mundësinë e tyre për pavarësi financiare dhe për sukses.
Bashkëpunimi i ngushtë ndërmjet rregullatorëve financiarë luan një rol të rëndësishëm në ruajtjen e stabilitetit financiar, veçanërisht duke marrë parasysh pasiguritë dhe rreziqet globale. Me mbikëqyrjen e vazhdueshme të koordinuar dhe shkëmbimin në kohë të informacionit, rregullatorët mund të parashikojnë dhe të veprojnë më mirë me sfidat e mundshme të sistemit financiar. Një bashkëpunim i tillë siguron zbatimin efektiv të masave makroprudenciale, forcon elasticitetin dhe kontribuon në rritjen e qëndrueshme ekonomike. Kjo u theksua në takimin e Guvernatores së Bankës Popullore, Anita Angelovska-Bezhoska, me kryetaren e sapoemëruar të Këshillit të Ekspertëve të Agjencisë të Mbikëqyrjes të Sigurimeve (AMS), Eli Drakulovska, e cila është gjithashtu edhe anëtare e re e Komisionit të Stabilitetit Financiar.

Në takim u shqyrtuan parametrat aktualë në sektorin bankar dhe atë të sigurimeve, duke u konkluduar se të dhënat tregojnë stabilitet në të dy sektorët, gjë që, nga ana tjetër, kontribuon në stabilitetin e përgjithshëm financiar. Guvernatorja e Bankës Popullore, Angelovska-Bezhoska, vuri në dukje se në vitet e fundit, përkundër sfidave që dalin nga shumica e krizave, sektori bankar ka ofruar mbështetje solide kreditore për ekonomitë familjare dhe kompanitë, e mbështetur nga rritja solide e depozitave, kryesisht në monedhën vendase dhe në një periudhë me afat të gjatë. Këto ndryshime pozitive në bilancet e bankave u shoqëruan me një forcimi të vazhdueshëm të aftësisë paguese dhe likuiditetit të bankave, duke ruajtur cilësinë e portofolit kreditor.
Eli Drakullovska, Kryetare e Këshillit të Ekspertëve të AMS-së, theksoi se bashkëpunimi ndërmjet rregullatorëve në sektorin financiar është veçanërisht i rëndësishëm për një ndërveprim të suksesshëm dhe gjithëpërfshirës, i cili është parakusht për arritjen dhe ruajtjen e stabilitetit financiar. Gjithashtu, AMS-ja, si rregullator i tregut të sigurimeve, në kuadër të kompetencave të saj, është vazhdimisht dhe plotësisht e përkushtuar për përmirësimin e mjedisit të punës dhe kuadrit ligjor me qëllim futjen e risive në industrinë e sigurimeve për rritjen e primit të shkruar bruto dhe investimeve në sektorin e sigurimeve.
Që nga viti 2020, me nënshkrimin e Memorandumit të Bashkëpunimit, u krijua Komiteti i Stabilitetit Financiar, në të cilin të gjitha organet përgjegjëse për mbikëqyrjen dhe supervizionin e segmenteve individuale të sistemit financiar (Banka Popullore, Ministria e Financave, Komisioni i Letrave me Vlerë (KLV), Agjencia e Mbikëqyrje të Financimit Kapital të Sigurimit Pensional (MAPAS) dhe Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS). Që nga viti 2022, me miratimin e Ligjit për Stabilitetin Financiar, Komisioni i Stabilitetit Financiar është formuar ligjërisht si organ ndërinstitucional përgjegjës për monitorimin e zbatimit të politikës makroprudenciale në vend dhe për koordinimin e aktiviteteve në identifikimin dhe monitorimin e rreziqeve sistematike në segmente të caktuara të sistemit financiar si dhe të sistemit financiar në tërësi, gjatë marrjes së masave makroprudenciale dhe gjatë përgatitjes dhe menaxhimit të një krize financiare.
Të nderuar, bazuar në parimet kyçe të Agjencisë së Mbikëqyrjes së Sigurimeve (AMS) për raportim transparent dhe të përgjegjshëm, e informojmë publikun se më 12 dhjetor të këtij viti u përfundoi mandati dy anëtarëve të organit drejtues të AMS-së. Po atë ditë Kuvendi i Republikës shpalli pezullimin e mandatit të tre anëtarëve të tjerë të organit drejtues, pra Këshillit të Ekspertëve. Në kohën e duhur do të informojmë publikun për konstituimin e përbërjes së re të organit drejtues, pra Këshillit të Ekspertëve.
Agjencia e Mbikëqyrjes së Sigurimeve