Агенција за супервизија на осигурување, Министерство за финансии и Народната банка ги доделија наградите по повод деновите на штедењето и осигурувањето: Преку финансиска едукација до посилна економија
Преку подобрување на финансиската писменост кај граѓаните се овозможува тие да носат поефективни одлуки за личните финансии, што пак влијае на економијата во целост – затоа е потребно уште од најмала возраст децата финансиски да се едуцираат. Ова беше истакнато на доделувањето на наградите по повод традиционалниот конкурс за ликовни и литературни творби по повод Светскиот ден на штедењето и Денот на осигурувањето, кој го распишаа Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО), Министерството за финансии и Народната банка.
На настанот кој се одржа во Министерството за финансии присуствуваа министерката за финансии, Нина Ангеловска, претседателот на Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на осигурување, Климе Попоски и гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска.
Претседателот на Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО), Климе Попоски, истакна дека раната финансиска едукација претставува клучен фактор за долгорочен развој и стабилност на финансискиот систем во една земја. Истражувањата во развиените земји покажуваат висок степен на корелација помеѓу финансиска едукација и писменост и благосостојбата на населението.
Попоски рече дека АСО како регулатор на пазарот на осигурување години наназад презема многубројни активности на полето на финансиската едукација меѓу кои и издавање корисни брошури и памфлети, друштвени игри за помладите од кои учат за ризиците и управувањето со нив, како и организирање редовни предавања во основните и средните училишта. До крајот на оваа година ќе биде промовиран интерактивен портал со цел граѓаните да се едуцираат и зајакне свесноста од опасностите од постоење на ризици и потребата за осигурување како инструмент за заштите од потенцијални финансиски загуби.
Министерката за финансии, Нина Ангеловска посочи дека анализите покажуваат дека кај развиените економии финансиската писменост е два до трипати повисока во однос на финансиската писменост кај економиите во развој. Таа истакна дека во време на широка понуда на финансиски инструменти и услуги, граѓаните треба да бидат финансиски едуцирани за да можат да ги носат вистинските одлуки.
„Кај нас, последното мерење кое го направи агенцијата ГФК, покажа дека финансиската писменост на населението има многу простор да се подобрува преку финансиската едукација. Потребно е да се засили финансиската едукација и тоа за сите возрасти со цел – прво да ги ползуваат бенефитите, второ да се засилат механизмите за самозаштита кај самите потрошувачи, врз основа на личното знаење да прават вистинска проценка. Унапредувањето на финансиската писменост е важно за да можат кога зборуваме за кревање на фискална транспарентност, да можат тие податоци да ги разберат, со тоа да го формираат јавното мислење и да вршат и подобрување и притисок кон институциите, за сите заедно да се подобруваме – рече министерката Ангеловска.
„Во изминатиот период и ние како централна банка интензивно вложуваме во сферата на финансиската едукација, а од годинава и во поттикнувањето на финансиската инклузија. Имајќи предвид дека анкетните истражувања покажуваат релативно пониска писменост кај помладите, односно дека само 40% од младите на возраст од 18 до 24 години располагаат со минимум потребни финансиски познавања, голем дел од нашите активности се фокусирани на помладата популација“ – истакна гувернерката Анита Ангеловска-Бежоска.
Таа и соопшти дека активно се работи на првата наша Национална стратегија за финансиска едукација и финансиска инклузија, којашто се очекува да биде донесена следната година. Во неа ќе бидат вградени сето стекнато искуство изминатите години, препораките на релевантните меѓународни институции и организации и најдобрите практики во оваа сфера.
Инаку, конкурсот за литературни и ликовни творби на ученици по повод Светскиот ден на штедењето и Денот на осигурувањето, веќе е традиционален. Годинава, на конкурсот се пријавија над 1000 ученици од основните и средните училишта од целата земја, додека наградени беа 18, а пофалени 32 ученици. Целта на конкурсот е преку креативно учење и изразување да се засилат знаењата на учениците во областа на штедењето и осигурувањето.
Седница одржана на 7.11.2019
- План архивски знаци на Агенцијата за супервизија на осигурување за 2020 година,
- Листа на документарен материјал со рокови за нивно чување на АСО за 2020 година,
- Листа на архивска граѓа од трајна вредноста на АСО за 2020 година,
- Одлука за изрекување мерки на супервизија спрема Друштвото за осигурување Уника АД Скопје,
- Решение за изрекување на дополнителни мерки во однос на неостранувањето на незаконитоста од страна на Акционерското друштво за осигурување Винер – Виена Иншуренс Груп Скопје,
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Никола Марковски
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Гордана Димова
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Даниела Наковска
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Елисавета Симјановска
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Дарко Реџовски
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Сулејман Дервиши
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Горан Ѓорѓиевски
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето КАтерина Тофиловска;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Соња Ранчанова Димкоски;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Горан Наумовски.
- Решение за престанок за дозволата за вршење осигурително брокерски работи на Осигурително брокерското друштво ЕНСА БРОКЕР АД Скопје.
- Правилник за изменување и дополнување на Правилникот за начинот, постапката и документацијата потребна за добивање согласности,
Свечено одбележување на 10-годишнината од основањето на Агенцијата за супервизија на осигурување и Денот на осигурување (1 Ноември)
На 4 ноември 2019 година, Агенцијата за супервизија на осигурување организираше настан со цел свечено одбележување на 10-годишнината од основањето на Агенцијата за супервизија на осигурување и Денот на осигурување (1 Ноември).
Во рамки на свечениот дел на настанот, воведни обраќања имаа Бујар Османи, Заменик претседател на Владата на Република Северна Македонија задолжен за европски прашања, Нина Ангеловска, Министер за финансии во Владата на Република Северна Македонија, Самуел Жбогар, Шеф на Делегацијата на Европската Унија во Република Северна Македонија и Климе Попоски, претседател на Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на осигурување.
Со цел потврдување на добрата соработка, Агенцијата за супервизија на осигурување им додели благодарници на следниве институции и истакнати поединци:
– Министерство за финансии на Република Северна Македонија,
– Сектор за финансиски систем при Министерството за финансии,
– Стопанска комора на Македонија,
– Канцеларија на Светска банка во Република Северна Македонија,
– Делегација на Европската Унија во Република Северна Македонија,
– Канцеларија на Европската банка за обнова и развој на Република Северна Македонија,
– Народна банка на Република Северна Македонија,
– Комисија за хартии од вредност на Република Северна Македонија,
– Агенција за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување,
– Агенција за супервизија на осигурување на Република Словенија,
– Агенција за финансиски надзорна Република Австрија,
– Агенција за супервизија на финансиските услуги на Република Хрватска,
– Факултет за туризам и угостителство – Охрид,
– Здружение на осигурители од Австрија,
– Карел Ван Хуле, и
– Братислав Милошевиќ.
Во рамки на манифестацијата беше доделена награда и плакета за најдобар истражувачки труд од областа на управување со ризици и осигурување во Република Северна Македонија за 2019 на Бојан Србиноски за трудот со наслов „Побарувачката за осигурување на живот и ограничувањата при позајмувањето“ (преземи тука).
Наградата на авторот му ја додели претседателот на Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на осигурување, г. Климе Попоски, по што следеше краток осврт на трудот од страна на авторот.
Во рамки на работниот дел на настанот се одржа панел дискусија на тема “Движечките фактори за повисок и одржлив раст на осигурувањето во регионот на Југоисточна Европа”, на која учество зедоа:
– Карел Ван Хуле, професор на Католичкиот универзитет во Левен, Белгија, во улога на модератор
– Горазд Чибеј, директор и претседател на Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на осигурување на Република Словенија;
– Ник Де Мешалк, директор на БИПАР, Европска федерација на посредници во осигурување;
– Кирил Бошов, претседател на Управниот одбор и ко-основач на Еурохолд, Бугарија
– Маја Крумбергер, директор на Словенечкото здружение за осигурување
– Патриша Борн, професор на Колеџот за бизнис на Државниот универзитет во Флорида, САД
– Климе Попоски, претседател на Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на осигурување
Во дискусиите се даде осврт на 3 теми, и тоа:
– Развојот на пазарот на осигурување во Македонија и во другите земји од Западен Балкан,
– Препознавањето на улогата на осигурувањето, и
– Влијанието и ефектите на осигурителната регулатива на Европската Унија.
Наградени ученици на Конкурсот за ученици од основното и средното образование по повод Светскиот ден на штедењето ‒ 31 октомври и Денот на осигурувањето ‒ 1 ноември
Во врска со наведениот конкурс, подолу го објавуваме списокот на наградени ученици, по одделни категории. Добивме голем број трудови и во оваа прилика им благодариме на сите што учествуваа, а на наградените им честитаме. Јавното доделување на наградите ќе се одржи на 9. ноември, 2019 година, во просториите на Министерството за финансии, во 12 часот.
На Конкурсот за ученици од основното образование на тема „Осигурувањето и јас“ пристигнаа вкупно 74 ученички трудови, од кои 39 литературни творби – песни и 35 ликовни творби – цртежи.
ВО КАТЕГОРИЈА ЛИКОВНИ ТВОРБИ – ЦРТЕЖ, СЕ НАГРАДЕНИ:
- Даниел Маслак, 2 одделение, ОУ „Рајко Жинзифов-Оризари”, Велес
- Лора Каревска, 4 одделение, ОУ „11 Октомври”, Скопје
- Сара Цветкова, 6 одделение, ОУ „Мирче Ацев”, Скопје
ВО КАТЕГОРИЈА ЛИКОВНИ ТВОРБИ – ЦРТЕЖ, СЕ ДОДЕЛУВААТ ПОФАЛНИЦИ НА:
- Габи Давкова, 7 одделение, ОУ „Тошо Арсов”, Штип
- Дорант Салихи, 7 одделение, ОУ „Еќрем Чабеј”, Тетово
- Лана Пелтечка, 6 одделение, ОУ „Видое Подгорец”, Струмица
- Марио Ангелевски, 7 одделение, ОУ „Кирил и Методиј”, Велес
ВО КАТЕГОРИЈА ЛИТЕРАТУРНИ ТВОРБИ – ПЕСНА, СЕ НАГРАДЕНИ:
- Лела Јонузи, 5 одделение, ОУ „Коле Неделковски“, Скопје
- Душан Китановски, 7 одделение, ОУ „Св. Кирил и Методиј“, Битола
- Гордан Станоески, 9 одделение, ОУ „Кочо рацин“ Прилеп
ВО КАТЕГОРИЈА ЛИТЕРАТУРНИ ТВОРБИ – ПЕСНА, СЕ ДОДЕЛУВААТ ПОФАЛНИЦИ НА:
- Шехадије Сејди, 7 одделение, ОУ „Наим Фрашери”, Тетово
- Ева Анастасовска, 2 одделение, ОУ „Кирил Пејчиновиќ”, Скопје
- Ѓорѓи Димовски, 5 одделение, ОУ „Гоце Делчев”, Неготино
- Јордан Стојановски, 9 одделение, ОУ„Јосип Броз Тито”, Валандово
На Конкурсот за ученици од средното образование за расказ на тема „Животот е полн со изненадувања, осигурувањето е мојата финансиска безбедност и заштита“ пристигнаа 18 раскази, а наградени се следниве ученици:
ВО КАТЕГОРИЈА ЛИТЕРАТУРНИ ТВОРБИ – РАСКАЗ, СЕ НАГРАДЕНИ:
- Тијана Петкова, година, Средно училиште „Јосиф Јосифовски“ – Гевгелија
- Нина Нанеска, 3 година, Средно училиште „Мирче Ацев” – Прилеп
- Христијан Петрушевски, 1 година, Средно училиште „Боро Петрушевски” – Скопје
ВО КАТЕГОРИЈА ЛИТЕРАТУРНИ ТВОРБИ – РАСКАЗ, СЕ ДОДЕЛУВААТ ПОФАЛНИЦИ НА:
- Ана Илиева , 3 година Гимназија „ Орце Николов“- Скопје
- Костанца Билбиловска , 3 година Гимназија „ Гостивар“- Гостивар
Седница одржана на 30.10.2019
- Решение за издавање согласност за вршење на функцијата член на орган на управување во КРОАЦИА ОСИГУРУВАЊЕ АД – Друштво за осигурување на живот Скопје за лицето Маја Станковска Костова;
- Решение за издавање согласност за вршење на функцијата член на орган на управување во КРОАЦИЈА ОСИГУРУВАЊЕ АД – Друштво за неживотно осигурување Скопје за лицето Вилма Учета Дузлевска;
- Решение за издавање согласност за вршење на функцијата член на орган на управување во Акционерското Друштво за осигурување ГРАВЕ НЕЖИВОТ Скопје за лицето Елизабета Божиновска;
Седница одржана на 08.10.2019
- Решение за издавање согласност за измена на статутот на КРОАЦИА ОСИГУРУВАЊЕ АД – Друштво за осигурување на живот Скопје;
- Решение за издавање дозвола за вршење осигурително брокерски работи на ОБД АЛФА БРОКЕР АД Куманово;
- Решение за издавање согласност за стекнување на квалификувано учество во Друштвото за застапување во осигурување ТРЕНД-МР АД Скопје;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Небојша Стаменков;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Моника Јовиќ;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Бојан Трпковиќ;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Дарко Давковски;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Даниел Самарџиски;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Жарко Димитриевиќ;
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Борчо Николовски.
- Решение за одземање на лиценцата за застапник во осигурување на лицето Митко Мурџев.
Конкурс за ученици од основното и средното образование по повод Светскиот ден на штедењето ‒ 31 октомври и Денот на осигурувањето ‒ 1 ноември
Врз основа на Одлуката за објавување конкурс за ученици од основното и средното образование по повод Светскиот ден на штедењето ‒ 31 октомври и Денот на осигурувањето – 1 ноември и одобрување средства O. бр. 02-30505/1 од 3.10.2019 година, Народната банка на Република Северна Македонија, Министерството за финансии на Република Северна Македонија и Агенцијата за супервизија на осигурување објавуваат
Финансиската стабилност и натаму ќе се зајакнува
Одржувањето на финансиската стабилност на земјата е приоритет. Финансиските регулатори постојано работат на унапредување на анализите и на следењето на системските ризици, согласно со највисоките меѓународни стандарди. Гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска, министерката за финансии, Нина Ангеловска, претседателката на Комисијата за хартии од вредност, Нора Алити, претседателот на Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на осигурување, Климе Попоски и претседателот на Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување, Максуд Али, на денешниот состанок на финансиските регулатори, посочија дека се спроведуваат најдобрите практики од овој домен, во согласност со препораките на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) и Светската банка (СБ) во рамки на Програмата за проценка на финансискиот сектор (мисија ФСАП).
Во дискусијата на работниот состанок, акцентот беше ставен на активностите што се преземаат од регулаторните институции, поединечно и заеднички, за успешно усогласување со европските директиви и препораките од мисијата ФСАП. Уште на почетокот на средбата беше искажана целосна подготвеност на сите институции за спроведување на овие активности, по што поконкретно се разговараше за динамиката на нивното спроведување. Беше нагласено дека е добро и активностите да се одвиваат синхронизирано, со цел во претстојниот период координирано да се развиваат механизмите преку кои дополнително ќе се зајакнува стабилноста на финансискиот систем.
На средбата се разговараше и за потребата од продлабочување и формализација на соработката меѓу финансиските регулатори, заради воспоставување соодветна макропрудентна рамка, согласно со директивите на ЕУ и препораките на мисијата ФСАП. Во однос на ова, Народната банка презентира предлог-текст на Меморандум за соработка, којшто во најскоро време би требало да биде потпишан. Со тоа се потврдува заложбата кај регулаторните институции и нивната цврста решеност за воспоставување уште поуспешна соработка за јакнење на стабилноста и на прудентноста на нашиот финансиски систем.
Исто така, на состанокот беше посочено дека успешно е започнат и процесот за јакнење на заштитата на потрошувачите, односно корисниците на финансиските услуги, согласно со најдобрата европска практика.
Заокружувањето на низата активности поврзани со натамошното јакнење на домашната регулатива и на супервизорските практики на регулаторните институции ќе обезбеди дополнителни гаранции за отпорноста на нашиот систем и за неговата уште поголема подготвеност за апсорбирање на потенцијалните шокови.
Дигитализација во осигурувањето
Дигитализацијата се претставува како “четврта индустриска револуција” која брзо ги трансформира општествата и економиите. Брзината и обемот на промените веројатно се без преседан. Дигитализацијата има потенцијал силно да влијае врз речиси секоја индустрија, во секоја земја, вклучувајќи ја и осигурителната индустрија.
Брзи промени се случуваат низ сите процеси на синџирот на вредности на бизнис моделот на осигурување: од дизајн на продукти, преземање на ризици и одредување цени на производите, нивниот маркетинг и дистрибуција, до обработката на штети и управување со односите со клиентите. Примери за дигитализација се: мобилни уреди, интернет на нешта, телематика, “големи податоци (big data)”, машинско учење и вештачка интелигенција (AI), “chat-bots”, дистрибуирани технологии (DLT) како што се block chain и паметни договори, компаратори, роботи советници, бизнис-модели засновани на peer-to-peer платформи.
Нашата осигурителна индустрија не е имуна на овие процеси и во секојдневното работење на субјектите на осигурување се почесто има примени на напредни технологии. Со цел да се согледаат перспективите од придобивките на процесите на дигитализација, како и потенцијалот со кој располага нашата земја во однос на човечки капитал и извори на финансирање, Агенцијата за супервизија на осигурувње и Здружението на финансиски организации при Стопанска Комора на Македонија организира два настана под името InsurHack и InsurТech.
На 28 и 29 Септември 2019 година во просториите на Стопанска Комора на Македонија се одржа првиот хакатон од областа на осигурувањето – InsurHack Скопје 2019. На настанот настапија вкупно 16 учесници во 5 тимови. На тимовите им беа презентирани 5 теми од областа на осигурувањето од кои можеа да изберат една тема на којашто ќе работат. Целта на истиот беше запознавање на студентите со осигурителната индустрија и развој на креативни дигитални решенија за унапредување на работните процеси на друштвата за осигурување и посредниците во осигурување. Победничкиот тим ќе има можност да го презентира своето решение на настанот InsurTech Skopjе.
InsurТech Skopje ќе се одржи на 2 и 3 Октомври и истиот ќе се состои од 2 дела. Во првиот дел од настанот (2-ри Октомври) предвиденa e Start up Pitch Сесиja каде што start up компании од земјата и странство ќе презентираат дигитални решенија во функција на подобрување на процесите на осигурителната индустрија. Вториот дел од настанот ќе биде организиран како Insurtech конференција на која ќе учествуваат реномирани странски говорници, глобални лидери на Insurtech екосистеми, менаџери на иновации и дигитализации на големи европски осигурители, како и успешни start up компании на полето на Insurtech.
Дигиталната технологија го менува работењето на осигурителите од аспект кои ризици ќе ги превземе во осигурување и на кој начин ќе ги воспостави процесите на превземање на ризик, дистрибуција, администрација и управување со штети. Осигурувањето станува повеќе ориентирано кон клиентот. Улогата на осигурителите се проширува од примарна фокусираност на надомест на штета кон поширока советодавна услуга за клиентите која вклучува како да се спречат, намалат и да се управува со ризиците на кои се изложени. Новите можности воведени со следењето во реално време и визуализацијата фундаментално ги менуваат односите на осигурителите со клиентите
Употребата на податоци од извори како што се телематиката и мобилни инструменти им овозможуваат на осигурителите да дизајнираат и одредат цени на производи врз основа на прецизни и точни информации за ризиците што ги превземаат. Развојот на вештачката интелигенција и машинското учење овозможува обезбедување на автоматски совети и полесно откривање на измами. Веб-страниците за споредување можат да им помогнат на потрошувачите со повеќе информации, ако се независни, како ќе изберат производ, и може да го олеснат разбирањето на производите. Новите технологии можат да ги забрзаат процесите, како што се управувањето со штетите, и може да доведат до поголема ефикасност што ќе ги намали вкупните трошоци.
Додека дигитализацијата има потенцијал да им користи на потрошувачите, тоа предизвикува ризици што можат да влијаат на фер третманот на потрошувачите и притоа да бидат во спротивност на регулаторните барања за пазарното однесување на осигурителните субјекти и заштита на интересите на потрошувачите. Така на пример, постојат ризици од намален контакт лице-в-лице, недоволно разбирање од страна на потрошувачот за производот или услугата и за самиот давател на услуги, ризици во безбедноста и потенцијална злоупотреба на зголемените количини на податоци за потрошувачи и потенцијално исклучување за некои потрошувачи. Собирањето на податоци за осигурениците може да овозможи грануларна категоризација на ризиците која потенцијално може да влијае врз основниот принцип на кој се заснова осигурувањето а тоа е здружување на ризици и може да го доведе до прашање достапноста на одредени осигурителни производи, можеби дури и да доведе до исклучување.
Според претходното, важна и нова улога ќе имаат регулаторите кои ќе треба внимателно да ги следат однесувањата на потрошувачите, за да осигурат дека режимите на надзор продолжуваат да ги олеснуваат бенефитите за потрошувачите како последица од технологијата и иновациите. Од витално значење ќе биде усогласувањето со новите модернизирани меѓународни принципи на осигурување пропишани од страна на Меѓународнaта Асоцијација на Осигурителни Супервизори (IAIS).
